Monday, February 12, 2007

നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ജീവചരിത്രം - ഭാഗം III- മുഖ്യധാരാ ദശ

അങ്ങനെ ഒരു ഇടവേളയ്ക്കു ശേഷം മലയാളം ബ്ലോഗിങ്ങിന്റെ ലോകത്തേയ്ക്ക് മടങ്ങി വരുന്നു. ഇവിടെ ബ്ലോഗ് സ്‌പോട്ട് ബ്ലോക്ക് ചെയ്തതായിരുന്നു പ്രശ്നം. ഈ ലേഖനം ഒന്നര മാസത്തിനു മുന്‍‌പേ പൂര്‍ത്തിയായിരുന്നു. പക്ഷെ ബ്ലോക്കിങ്ങ് കാരണം പ്രസിദ്ധീകരിക്കാന്‍ പറ്റിയില്ല. പിന്നെ ജോലിസ്ഥലത്തും നല്ല തിരക്കായിരുന്നു. എന്തായാലും മെയിലിലൂടെയും മറ്റും ക്ഷേമാന്വേഷണങ്ങള്‍ അറിയിക്കുകയും വേണ്ട പിന്തുണതരികയും ചെയ്ത എല്ലാവര്‍ക്കും നന്ദി.

മുഖ്യധാരാദശ

കഴിഞ്ഞ രണ്ട് പോസ്റ്റുകളില്‍ നിന്നു നക്ഷത്രത്തിന്റെ ജനനം വരെയുള്ള കഥ നമ്മള്‍ മനസ്സിലാക്കി. ഇനി തുടര്‍ന്നുള്ള പോസ്റ്റുകളില്‍ അതിനു ശേഷമുള്ള കഥകള്‍ നമ്മള്‍ക്ക് പഠിക്കാം. ഒരു പ്രാങ് നക്ഷത്രം ഹൈഡ്രജന്‍ എരിച്ച് ഊര്‍ജ്ജ ഉല്‍‌പാദനം തുടങ്ങുന്ന ഘട്ടത്തില്‍ ആ നക്ഷത്രം ഒരു മുഖ്യധാരാ നക്ഷത്രം (main sequence star) ആയി മാറും എന്ന് കഴിഞ്ഞ പോസ്റ്റില്‍ നിന്ന് നമ്മള്‍ മനസ്സിലാക്കി. ഈ സമയമാണ് ഒരു നക്ഷത്രം പിറന്നു വീഴുന്നത് എന്നു പറയാം.

അണുസംയോജന പ്രക്രിയ

നക്ഷത്രത്തിന്റെ കാമ്പില്‍ നടക്കുന്ന അണുസംയോജന പ്രകിയകള്‍ മൂലം 4 ഹൈഡ്രജന്‍ അണുകേന്ദ്രങ്ങള്‍ സംയോജിച്ച് ഒരു ഹീലിയം അണുകേന്ദ്രം ഉണ്ടാകുന്നു. ഇപ്രകാരം ഉണ്ടാകുന്ന ഹീലിയം അണുകേന്ദ്രത്തിന്റെ ദ്രവ്യമാനം 4 ഹൈഡ്രജന്‍ അണുകേന്ദ്രങ്ങളുടെ ദ്രവ്യമാനത്തേക്കാള്‍ അല്‍‌പം കുറവായിരിക്കും. ദ്രവ്യമാനത്തിലുള്ള ഈ വ്യത്യാസം ഐന്‍സ്റ്റീന്റെ E = mc2 എന്ന സമവാക്യം അനുസരിച്ച് ഊര്‍ജ്ജം ആയി മാറും. ഈ പ്രക്രിയയുടെ വിശദാംശങ്ങള്‍ താഴെ.

1H1 + 1H1 + 1H1 + 1H1 -> 2He4 + 2 e + 2 nu (e) + energy

സംയോജനം നടക്കുന്നതിനു മുന്‍പുള്ള നാല് ഹൈഡ്രജന്‍ അണുകേന്ദ്രങ്ങളുടെ മൊത്തം ദ്രവ്യമാനം = 4 X 1.007825 amu = 4.0313 amu

സംയോജനം നടന്നതിനു ശേഷം ഉള്ള ഹീലിയം അണുകേന്ദ്രത്തിന്റേയും 2 പോസിട്രോണിന്റേയും മൊത്തം ദ്രവ്യമാനം = 4.00370 amu


ദ്രവ്യമാനത്തില്‍ വന്ന വ്യത്യാസം = 4.0313 amu - 4.00370 amu = 0.027599 amu


(amu എന്നത് അണുക്കളുടെ ദ്രവ്യമാനം പറയാന്‍ വേണ്ടി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു ഏകകമാണ്. 1 amu = 1.6604 X 10-27 kg ആണ്. അതിനാല്‍ 0.027599 amu എന്നത് 4.58 X 10-29 kg ആണ്)

ദ്രവ്യമാനത്തില്‍ വന്ന വ്യത്യാസം ഐന്‍‌സ്റ്റീന്റെ സമവാക്യം അനുസരിച്ച് ഊര്‍ജ്ജം ആയി മാറുന്നു. അതായത് E = mc2 = 4.58 X 10-29 X (3 X 108)2 Joules = 4.122 X 10-12 Joules

സത്യത്തില്‍ മുകളില്‍ കാണിച്ചിരിക്കുന്നത് പോലെ അത്ര ലളിതമല്ല നക്ഷത്രങ്ങളില്‍ നടക്കുന്ന ഊര്‍ജ്ജോല്‍‌പാദനത്തിന്റെ വഴി. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ദ്രവ്യമാനം അനുസരിച്ച് പല വിധത്തിലുള്ള സങ്കീര്‍ണ്ണമായ പ്രക്രിയകളാണ് ഓരോ നക്ഷത്രത്തിലും നടക്കുന്നത്. അവയില്‍ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് (i) Proton-Proton chain-ഉം (ii) CNO Cycle-ഉം ആണ്.

നക്ഷത്രങ്ങളില്‍ നടക്കുന്ന ന്യൂക്ലിയര്‍ സംയോജന പ്രക്രിയകളെ കുറിച്ചുള്ള വിശദമായ ലേഖനം അന്വേഷണം എന്ന ബ്ലോഗില്‍ വിശദമായി കൈകാര്യം ചെയ്ത് തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. കുറച്ചു കൂടി ഉയര്‍ന്ന ഭൌതീക സംജ്ഞകള്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നതിലാണ് അത് വേറെ ഒരു ലേഖനം ആക്കിയത്. മാത്രമല്ല അണു സംയോജന സമവാക്യങ്ങള്‍ ചിലര്‍ക്ക് ദുര്‍ഗ്രാഹ്യമായി തോന്നാം. അതിനാലാണ് അത് ലേഖനത്തിന്റെ മുഖ്യ ഭാഗത്തു നിന്നു അടര്‍ത്തിയത്. പിന്നെ നമ്മുടെ ഈ ലേഖനത്തിന്റെ തുടര്‍ച്ചയെ ബാധിക്കാതെയും നോക്കണമല്ലോ. അണുസംയോജനവും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ സംശയവും ആ ബ്ലോഗില്‍ ചോദിക്കുക. അതിനെ കുറിച്ച് വിശദമായി അറിയുവാന്‍ താല്‌പര്യം ഉള്ളവര്‍ മറ്റേ ബ്ലോഗിലെ ഈ വിഷയത്തെകുറിച്ച് തുടര്‍ച്ചയായി വരുന്ന പോസ്റ്റുകള്‍ വായിക്കുക.

ഈ ലേഖനത്തില്‍ നമ്മള്‍ അണു സംയോജന സമവാക്യങ്ങളെ കുറിച്ച് വലിയതായി വ്യാകുലപ്പെടേണ്ട കാര്യമില്ല. നക്ഷത്രങ്ങള്‍ ഊര്‍ജ്ജം ഉല്‍‌പാദനം നടത്തുന്നത് അണുസംയോജനം എന്ന പ്രക്രിയ വഴി ആണ് എന്നു മാത്രം അറിഞ്ഞാല്‍ മതി.

Zero Age Main Sequence Star

ചുരുക്കി പറഞ്ഞാല്‍ അണുസംയോജനം വഴി ഊര്‍ജ്ജ ഉല്‌പാദനം ആരംഭിക്കുന്നതോടെ പ്രാങ് നക്ഷത്രത്തില്‍ നിന്ന് ഒരു മുഖ്യധാരാ നക്ഷത്രം പിറവിയെടുക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പ്രാങ് നക്ഷത്രത്തില്‍ നിന്ന് പിറവിയെടുക്കുന്ന മുഖ്യധാര നക്ഷത്രത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ഈ ദശയ്ക്ക് Zero Age Main Sequence Phase (ZAMS Phase) എന്നാണ് പറയുന്നത്. നക്ഷത്രത്തെ Zero Age Main Sequence Star (ZAMS Star) എന്നും പറയുന്നു.

സ്വയം ഊര്‍ജ്ജ ഉല്‌പാദനം തുടങ്ങന്നതോടെ നക്ഷത്രം പ്രകാശിക്കുന്നു. ഈ സമയത്തുള്ള നക്ഷത്രത്തിന്റെ ദ്രവ്യമാനം (Zero Age Main Sequence mass) ആണ് അതിന്റെ പിന്നീടുള്ള ജീവചരിത്രം തീരുമാനിക്കുന്നത്. നക്ഷത്രം പ്രകാശിക്കാന്‍ തുടങ്ങുന്നതോടെ അതിന്റെ Luminosity (തേജസ്സ്) കണക്കാക്കാന്‍ നമുക്ക് പറ്റും. Luminosity-യും ഉപരിതല താപനിലയും അറിഞ്ഞാല്‍ നമുക്ക് നക്ഷത്രത്തിന്റെ HR-ആരേഖത്തിലുള്ള സ്ഥാനം കണ്ടെത്താം. (HR-ആരേഖത്തെ കുറിച്ചുള്ള വിവരത്തിനു HR- ആരേഖം എന്ന പോസ്റ്റ് കാണുക.) ഇങ്ങനെ പ്രാങ് നക്ഷത്ര ദശയില്‍ നിന്ന് മുഖ്യധാര നക്ഷത്ര ദശയിലേക്ക് കാലെടുത്തു വയ്ക്കുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളെ HR-ആരേഖത്തിലെ മുഖ്യധാരാ നാടയിലെ Zero Age Main Sequence band എന്ന രേഖയില്‍ കാണാവുന്നതാണ്.


അപ്പോള്‍ ഒരു നക്ഷത്രത്തിന്റെ ജീവിതം ശരിക്കും ആരംഭിക്കുന്നത് അത് ഒരു മുഖ്യധാരാ നക്ഷത്രം ആകുമ്പോഴാണ്. നമ്മള്‍ പിറന്നു വീഴുമ്പോള്‍ നമ്മുടെ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നതു പോലെ. ഇപ്രകാരം ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന മുഖ്യധാരാ നക്ഷത്രത്തില്‍ പ്രധാനമായും രണ്ട് ബലങ്ങളാണ് വര്‍ത്തിക്കുന്നത്. ഒന്ന് ഗുരുത്വാകര്‍ഷണം. അത് നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഉള്ളിലേക്ക് മര്‍ദ്ദം ചെലുത്തുന്നു. രണ്ട് നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഉള്ളില്‍ നിന്നു പുറത്തേക്ക് പ്രവഹിക്കുന്ന ഊര്‍ജ്ജകിരണങ്ങളുടെ പുറത്തേക്കുള്ള മര്‍ദ്ദം. ഇവ രണ്ടും സമതുലിതാവസ്ഥയില്‍ ആയിരിക്കുന്നയിടത്തോളം നക്ഷത്രം സാധാരണ നിലയില്‍ ജ്വലിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കും. കഴിഞ്ഞ പോസ്റ്റില്‍ ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രം കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. അത് കാണുക.

സമതുലിതാവസ്ഥ നക്ഷത്രത്തിന്റെ ജീവിത ലക്ഷ്യം

താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഘടന നോക്കൂ. നക്ഷത്രത്തിനു അടിസ്ഥാനപമായി രണ്ട് ഭാഗമാണ് ഉള്ളത്. ഒന്ന് അണുസംയോജന പ്രക്രിയകള്‍ നടക്കുകയും ഊര്‍ജ്ജം ഉല്‍‌പാദിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന നക്ഷത്രത്തിന്റെ കാമ്പ് (Core). രണ്ട് കാമ്പിനെ ചുറ്റിയുള്ള വാതക പാളി (Outer gaseous shell).

Image courtsey: http://aspire.cosmic-ray.org/labs/star_life/starlife_main.html

കാമ്പ് നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഗുരുത്വ“കേന്ദ്രം“ ആയി വര്‍ത്തിക്കുന്നു. അത് അതീവ സാന്ദ്രവും ചൂടും ഉള്ളതാണ്. കാമ്പിനെ ചുറ്റിയുള്ള പുറം പാളി ഹൈഡ്രജനും ഹീലിയവും ചേര്‍ന്ന വാതകപാളിയാണ്. ഈ വാതകപാളി കാമ്പില്‍ ഉല്‍‌പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന താപത്തെ നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നു. നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തില്‍ നിന്ന് താപത്തിന്റേയും വെളിച്ചത്തിന്റേയും രൂപത്തില്‍ ഊര്‍ജ്ജം പുറത്തേക്ക് പ്രവഹിക്കുന്നു.

നക്ഷത്രത്തിന്റെ ജീവിതലക്ഷ്യം തന്നെ സമതുലിതാവസ്ഥയില്‍ (equilibriuim) നില്‍‌ക്കുക എന്നതാണ്. സമതുലിതാ‍വസ്ഥ എന്നത് കൊണ്ട് നക്ഷത്രത്തില്‍ വ്യത്യാസം ഒന്നും വരുന്നില്ല എന്നല്ല അര്‍ത്ഥം. മറിച്ച് വ്യത്യാസങ്ങള്‍ തമ്മില്‍ ഒരു സമതുലിതാവസ്ഥ ഉണ്ട് എന്നാണ്. ഒരു സ്ഥിരനക്ഷത്രത്തില്‍ നക്ഷത്രത്തിന്റെ കാമ്പില്‍ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് പ്രവഹിക്കുന്ന വാതകമര്‍ദ്ദവും പുറഭാഗത്തുള്ള അണുക്കളെ കാമ്പിലേക്ക് വലിച്ചടിപ്പിക്കുന്ന ഗുരുത്വബലവും തമ്മില്‍ ഒരു സന്തുലിതാവസ്ഥ ഉണ്ട് എന്നാണ് ഇതിനു അര്‍ത്ഥം. മറ്റൊരു വിധത്തില്‍ പറഞ്ഞാല്‍ ഈ രണ്ട് ബലങ്ങളും തുല്യമായിരിക്കുന്നിടത്തോളം കാലം നക്ഷത്രം സ്ഥിരമായിരിക്കും. അണുസംയോജനം വഴി ഊര്‍ജ്ജം പുറത്തുവിട്ടു കൊണ്ടേ ഇരിക്കും.

ഒരു നക്ഷത്രം ആദ്യം സമതുലിതാവസ്ഥയില്‍ എത്തുമ്പോള്‍ ഹൈഡ്രജന്‍ അണുക്കളെ എരിച്ച് (സംയോജിപ്പിച്ച്) ഹീലിയം അണുക്കള്‍ ഉണ്ടാക്കി ആണ് ഊര്‍ജ്ജം ഉല്‍‌പാദിപ്പിക്കുന്നത്.

നമുക്ക് ഇത്തരത്തില്‍ ജ്വലിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന നക്ഷത്രത്തില്‍ നടക്കുന്ന പ്രക്രിയകളെ അഞ്ച് ഘട്ടമായി വിഭജിക്കാം.

  1. കാമ്പില്‍ അണുസംയോജനം നടക്കുന്നു. നക്ഷത്രത്തില്‍ ഗുരുത്വ ബലം = വാതക മര്‍ദ്ദം (നക്ഷത്രം സമതുലിതാവസ്ഥയില്‍)
  2. കാമ്പില്‍ ഇന്ധനം തീരുന്നു
  3. ഇന്ധനം തീരുന്നതോടെ കാമ്പില്‍ അണുസംയോജം നിലയ്ക്കുന്നു. അതോടെ താപനില കുറയുന്നു.
  4. ഗുരുത്വബലം മേല്‍കൈനേടുന്നു. പുറം പാളികളില്‍ നിന്ന് വാതകം കാമ്പിലേക്ക് വലിച്ചടുപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
  5. കൂടുതല്‍ അണുക്കളും കൂടുതല്‍ കൂട്ടിയിടിയും മൂലം കാമ്പിലെ സാന്ദ്രത വര്‍ദ്ധിക്കുന്നു താപനില വര്‍ദ്ധിക്കുന്നു. അതോടെ കാമ്പില്‍ അണുസംയോജനം പുനഃരാരംഭിക്കുന്നു. പിന്നേയും ഒന്നാമത്തെ ഘട്ടം മുതല്‍ ആരംഭിക്കുന്നു. ഈ ചാക്രിക പ്രക്രിയ തുടരുന്നു.

നക്ഷത്രത്തിന്റെ 90 % നവും ഹൈഡ്രജന്‍ ആയതിനാല്‍ ഇങ്ങനെ അണുസംയോജനം വഴി ഊര്‍ജ്ജം ഉല്‍‌പാദിപ്പിച്ച് സമതുലിതാവസ്ഥയില്‍ ഇരിക്കുന്നിടത്തോളം കാലം നക്ഷത്രം സ്ഥിരമായിരിക്കും. നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഈ ദശയെ ആണ് നമ്മള്‍ മുഖ്യധാരാ ദശ എന്ന് പറയുന്നത്.

മുഖ്യധാരാ നക്ഷത്രവും HR-ആരേഖവും


ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന മുഖ്യധാരാ നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഉപരിതലതാപനിലയിലും തേജസ്സിലും ആ നക്ഷത്രം പരിണമിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് ക്രമേണ വ്യത്യാസം വരികയും HR-ആരേഖത്തില്‍ ആ നക്ഷത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനം Zero Age Main Sequence രേഖയില്‍ നിന്നു ക്രമേണ അകലുകയും ചെയ്യുന്നു. വിവിധ ദ്രവ്യമാനം ഉള്ള നക്ഷത്രങ്ങള്‍ മുഖ്യധാരാ ദശയില്‍ അവ പരിണമിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് HR-ആരേഖത്തില്‍ അവയ്ക്ക് വരുന്ന വ്യത്യാസം താഴെയുള്ള ചിത്രത്തില്‍ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.

Image Courtsey: The Universe, Kaumann, WH Freeman and Company NewYork.

ചുരുക്കി പറഞ്ഞാല്‍ ഒരു നക്ഷത്രം പരിണമിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് HR-ആരേഖത്തിലുള്ള ആ നക്ഷത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനവും ക്രമേണ മാറുന്നു. അതു കൊണ്ടാണ് HR-ആരേഖത്തെകുറിച്ചുള്ള പോസ്റ്റില്‍ HR-ആരേഖം നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ജീവിത രേഖയാണെന്നു പറഞ്ഞത്. മറ്റൊരു വിധത്തില്‍ പറഞ്ഞാല്‍ HR-ആരേഖത്തില്‍ ഒരു നക്ഷത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനം നോക്കിയിട്ട് അത് ജീവിതത്തിന്റെ ഏത് ദശയില്‍ ആണെന്ന് പറയാന്‍ പറ്റും. അതാണ് HR-ആരേഖത്തിനു നക്ഷത്രപരിണാമത്തെകുറിച്ചുള്ള പഠനത്തില്‍ ഇത്ര പ്രാധാന്യം.

സൂര്യനും മുഖ്യധാരാ ദശയും

നമ്മുടെ സൂര്യന്‍ എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും ഒത്തിണങ്ങിയ ഒരു മുഖ്യധാര നക്ഷത്രം ആണ്. 500 കോടി കൊല്ലങ്ങള്‍ക്ക് മുന്‍പ് സൂര്യന്‍ അതിന്റെ മുഖ്യധാര ദശ ആരംഭിച്ചപ്പോള്‍ അതിന്റെ തേജസ്സ് ഇപ്പോഴുള്ളതിന്റെ 70 % ശതമാനം മാത്രമായിരുന്നു. ഇനി ഒരു 500 കോടി കൊല്ലം കഴിഞ്ഞ് സൂര്യന്‍ അതിന്റെ മുഖ്യധാരാ ദശ അവസാനിപ്പിക്കുമ്പോള്‍ അതിന്റെ തേജസ്സ് ഇപ്പോഴുള്ളതിന്റെ രണ്ടിരട്ടി ആയിരിക്കും.

സൂര്യന്‍ ഇപ്പോള്‍ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന തേജസ്സ് ഉണ്ടാക്കാന്‍ ഓരോ സെക്കന്റിലും ഏകദേശം 6 X 10 11kg ഹൈഡ്രജന്‍ അണുക്കള്‍ സംയോജിച്ച് ഹീലിയം ആയി മാറണം. ഭൂമിയിലെ അളവ് വെച്ച് ഇതു ഭീമാകാരമായ ഒരു സംഖ്യ ആണെങ്കിലും സൂര്യന്‍ ഈ നിലയില്‍ കത്താന്‍ തുടങ്ങിയിട്ട് 500 കോടി കൊല്ലം കഴിഞ്ഞു. ഇനി ഒരു 500 കോടി കൊല്ലം കൂടി ഈ നിലയിലുള്ള കത്തല്‍ തുടരുകയും ചെയ്യും. അപ്പോള്‍ സൂര്യനിലുള്ള ഹൈഡ്രജന്റെ അളവ് എത്രത്തോളം ഭീമമാണ് എന്ന് ഊഹിക്കാമല്ലോ.

ഒരു നക്ഷത്രം എത്രകാലം മുഖ്യധാരാ ദശയില്‍ ജീവിക്കും എന്നത് ആ നക്ഷത്രത്തിന്റെ ദ്രവ്യമാനം അനുസരിച്ച് ഇരിക്കുന്നു. ഭീമന്‍ നക്ഷത്രങ്ങള്‍ അതിവേഗം ഇന്ധനം ഉപയോഗിക്കുകയും അതിനാല്‍ അവയുടെ മുഖ്യധാര ദശ പെട്ടെന്ന് അവസാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പക്ഷെ ചെറു നക്ഷത്രങ്ങള്‍ വളരെ സാവധാനമേ ഇന്ധനം ഉപയോഗിക്കുകയുള്ളൂ. അതിനാല്‍ അവയുടെ മുഖ്യധാരാജീവിത കാലവും കൂടുതല്‍ ആയിരിക്കും.

ഉദാഹരണത്തിനു ഒരു 25 M നക്ഷത്രം വെറും 10 ലക്ഷം വര്‍ഷം കൊണ്ട് അതിന്റെ ഇന്ധനം ഉപയോഗിച്ച് തീരുന്നു. പക്ഷെ ചില ലഘു താരങ്ങള്‍ 10,000 കോടി കൊല്ലവും അതിലധികവും ജീവിക്കുന്നു. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ പ്രായം ഏതാണ്ട് 1300 കോടി കൊല്ലം മാത്രമായതു കൊണ്ട് ചില ലഘുതാരങ്ങള്‍ അവയുടെ ശൈശവ കാലം പോലും പിന്നിട്ടിട്ടില്ല എന്ന് അര്‍ത്ഥം!

അപ്പോള്‍ ഒരു നക്ഷത്രത്തിന്റെ മുഖ്യധാരാ ദശ അവസാനിക്കുന്നത് ഊര്‍ജ്ജ ഉല്‌പാദനത്തിനുള്ള അതിന്റെ ഇന്ധനം തീരുമ്പോഴാണ് എന്നു നമ്മള്‍ മനസ്സിലാക്കി. അപ്പോള്‍ ഇന്ധനം തീര്‍ന്നതിനുശേഷം നക്ഷത്രത്തിനു എന്തു സംഭവിക്കുന്നു? നക്ഷത്രത്തിന്റെ മുഖ്യധാരാന്തര ജീവിതത്തെകുറിച്ചാണ് ഇനിയുള്ള പോസ്റ്റുകളില്‍ നമ്മള്‍ പഠിക്കുവാന്‍ പോകുന്നത്. അത്യന്തം ആവേശകരമായ വിവരങ്ങളാണ് ഇനി നമ്മള്‍ മനസ്സിലാക്കാന്‍ പോകുന്നത്. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ജീവിതകഥകളിലൂടെ ഉള്ള അത്ഭുത യാത്ര നമ്മള്‍ തുടരുകയാണ്.

14 comments:

Inji Pennu said...

ബ്ലോഗ്സ്പ്പ്ട്ട് ബ്ലോക്കാണെങ്കിലും ഈമെയിലില്‍ കൂടി പബ്ലിഷ് ചെയ്യുന്ന എന്തോ സംവിധാനമില്ലെ?

കൃഷ്‌ | krish said...

ഒരിടവേളക്കുശേഷം തിരിച്ചുവന്നല്ലോ.. സന്തോഷം..

(പിന്നെ ഈ എഴുതിയിരിക്കുന്നതൊക്കെ സ്കൂളില്‍ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത്‌ നല്ലപോലെ പഠിച്ചിരുന്നെങ്കില്‍ നല്ല മാര്‍ക്ക്‌ കിട്ടിയേനെ.. ഇനി പറഞ്ഞിട്ടെന്താ കാര്യം.)

കൃഷ്‌ | krish

സു | Su said...

വീണ്ടും സ്വാഗതം. തിരിച്ചുവന്നതില്‍ സന്തോഷം.

കെ.പി.സുകുമാരന്‍ അഞ്ചരക്കണ്ടി said...

യാദൃച്ഛികമായാണ് ഈ ബ്ലോഗ് കാണാനിടയായത്. ഇത്രയും വിജ്ഞാനപ്രദമായ ഈ ബ്ലോഗ് ഇതുവരെയിലും സന്ദര്‍ശിച്ചില്ലല്ലോ എന്നു ഖേദം തോന്നി. എന്റെ അഭിനന്ദനങ്ങള്‍ ഹൃദയത്തിന്റെ ഭാഷയില്‍ ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തട്ടെ !

ഷിജു അലക്സ്‌‌: :Shiju Alex said...

പോസ്റ്റ് സന്ദര്‍ശിച്ച എല്ലാവര്‍ക്കും നന്ദി. പ്രത്യേകിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിച്ച ഇഞ്ചിപ്പെണ്ണ്, കൃഷ് ചേട്ടന്‍, സു ചേച്ചി, സുകുമാരന്‍ ചേട്ടന്‍ എന്നിവര്‍ക്ക്.

നിങ്ങളുടെ ഒക്കെ സഹകരണം തുടര്‍ന്നും ഉണ്ടാകും എന്നു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.

ബ്ലോക്കിങ്ങ് കാരണം കഴിഞ്ഞ രണ്ട് മാസം ബൂലോഗത്ത് സജീവമാകാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ല. ഇനി പഴയതു പോലെ സജീവമാകാം എന്നു കരുതുന്നു.

പഴയ പല പുലികളേയും ഇപ്പോള്‍ ഇവിടെ കാണുന്നില്ലല്ലോ.

Jyothi said...

പൂച്ചകളും വന്നു നോക്കാറുണ്ടായിരുന്നു:-)

ലേഖനം വായിച്ചു. ഇഷ്ടമായി. നക്ഷത്രങളുടെ (HR ആരേഖം) മനസ്സിലായില്ല. നക്ഷത്രങള്‍ക്കും ‘തലവര‘ യോ എന്നമ്പരന്നു. (ലേഖനത്തിന്റെ പോരായ്മയല്ല, മുന്‍പു പഠിപ്പിച്ചകാര്യങള്‍ ഞാന്‍ പഠിക്കാത്തതുകൊണ്ടാണ്.)

ഒരു സംശയം- ‘പ്രപഞ്ചം ഉണ്ടായതിനു ശേഷം ഉണ്ടായ ചില താരങ്ങള്‍‘ എന്നു പരാമര്‍ശിച്ചുകണ്ടൂ. പ്രപഞ്ചം ഉണ്ടാവുന്നതിനുമുന്‍പ് താരങള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നുവോ? “പ്രപഞ്ചം”എന്നതുകൊണ്ട്‌ ‍ എന്താണഉദ്ദേശിച്ചത്‌ എന്നൊരു... കണ്‍ഫ്യൂഷന്‍.
മുന്‍പ്‌ വ്യക്തമാക്കിക്കഴിഞതാണെങ്കില്‍ മറുപടി പറയണ്ട.(ലിങ്കു തന്നാല്‍ മതി:-)

നന്ദി
ജ്യോതിര്‍മയി

Shiju said...

നക്ഷത്രങളുടെ (HR ആരേഖം) മനസ്സിലായില്ല.

ടീച്ചറേ HR ആരേഖത്തെ കുറിച്ച് അറിയണം എങ്കില്‍ ഈ പോസ്റ്റ് കാണൂ. http://jyothisasthram.blogspot.com/2006/12/hr-hr-diagram.html.

ഈ പോസ്റ്റിലേക്കുള്ള ലിങ്ക് ഞാന്‍ ലേഖനത്തില്‍ തന്നെ കൊടുത്തിട്ടുണ്ടല്ലോ.

HR ആരേഖം സുനില്‍ പുഴയോരം എന്ന ബ്ലോഗ്ഗര്‍ കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കിയതു പോലെ ഒരു നക്ഷത്രം അതിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ഏതു ദശയില്‍ ആണെന്നാണ് കാണിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിനു HR ആരേഖത്തില്‍ മുഖ്യധാര ഭാഗത്തുള്ള നക്ഷത്രം ഇപ്പോള്‍ അതിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ മുഖ്യധാര ദശയില്‍ ആണെന്നു മനസ്സിലാക്കാം. അങ്ങനെ ഓരോന്നും. തുടര്‍ന്നുള്ള പോസ്റ്റുകള്‍ വായിക്കുമ്പോള്‍ ഇതിനെ കുറിച്ച് വിവരങ്ങള്‍ ലഭിയ്ക്കും.


‘പ്രപഞ്ചം ഉണ്ടായതിനു ശേഷം ഉണ്ടായ ചില താരങ്ങള്‍‘ എന്നു പരാമര്‍ശിച്ചുകണ്ടൂ. പ്രപഞ്ചം ഉണ്ടാവുന്നതിനുമുന്‍പ് താരങള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നുവോ?

അത് എന്റെ ഭാഷ അപൂര്‍ണ്ണമായതു കൊണ്ടുള്ള കുഴപ്പമാണ്. ഞാന്‍ ഉദ്ദേശിച്ചത് ടീച്ചര്‍ക്ക് മനസ്സിലായി കാണും എന്നു കരുതുന്നു. ഞാന്‍ ഒരു പൊട്ട ഉദാഹരണം പറയട്ടെ.

ഞാന്‍ 10000 കോടി കൊല്ലം ജീവിക്കും എന്നു കരുതുക. പക്ഷെ അപ്പോള്‍ വേറൊറാള്‍ ചോദിക്കുന്നു പ്രപഞ്ചത്തിനു 1300 കോടി കൊല്ലത്തെ പ്രായമല്ലേ ഉള്ളൂ. അതിന്റെ അര്‍ത്ഥം ഞാന്‍ എന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ശൈശവ അവസ്ഥയില്‍ ആണെന്നു മാത്രം ആണ്. മറ്റൊരു വിധത്തില്‍ പറഞ്ഞാല്‍ പ്രപഞ്ചത്തിനു 10,000 കോടി കൊല്ലം പ്രായം ആകുമ്പോള്‍ എന്റെ മരണം സംഭവിക്കും.

ജ്യോതിടീച്ചര്‍ക്ക് ഇത് കൂടുതല്‍ നന്നായി വിശദീകരിക്കാന്‍ കഴിയുമെങ്കില്‍ (എന്തെങ്കിലും ഉദാഹരണം ഉപയോഗിച്ച്) അത് ഇവിടെ കമന്റ് ആയി ഇടുമല്ലോ. ഞാന്‍ അത് ലേഖനത്തില്‍ ചേര്‍ക്കാം.

‘പ്രപഞ്ചം”എന്നതുകൊണ്ട്‌ ‍ എന്താണഉദ്ദേശിച്ചത്‌

ഞാന്‍ ഉദ്ദേശിച്ച പ്രപ്ഞ്ചത്തെ കുറിച്ച് മുന്നോട്ടുള്ള പോസ്റ്റുകളില്‍ വിശദീകരിക്കാം.

Jyothi said...

ഷിജു,
ലിങ്കു നോക്കിയില്ല, തീര്‍ച്ചയായും നോക്കിപ്പഠിയ്ക്കാം.

“പ്രപഞ്ചം ഉണ്ടായതിനുശേഷം...“ എന്ന വാചകം ഒന്നുകൂടി വായിച്ചുനോക്കിയപ്പോള്‍ ഷിജു ഉദ്ദേശിച്ച അര്‍ഥം തന്നെ എനിക്കു മനസ്സിലായി.

വളരെ നന്ദി.
ജ്യോതിര്‍മയി

Jyothi said...

ഷിജു,

പ്രപഞ്ചത്തിന്റ്റെ ‘മൊത്തം പ്രായം’ എന്ന വാക്കിനുപകരം, ‘ഇപ്പോഴത്തെ പ്രായം’ എന്നാക്കിയാല്‍ കണ്‍ഫ്യൂഷനു സാധ്യത കുറയും.

(പ്രായവും ആയുസ്സും ഒന്നു കണ്‍ഫ്യൂഷനടിച്ചതാ:-)

ജ്യോതിര്‍മയി

ഷിജു അലക്സ്‌‌: :Shiju Alex said...

ജ്യോതി ടീച്ചര്‍ പറഞ്ഞ ചെറിയ മാറ്റം ലേഖനത്തില്‍ വരുത്തി ലേഖനം പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോള്‍ കണ്‍ഫ്യൂഷ്യന്‍ തീര്‍ന്നു കാണും എന്നു കരുതുന്നു.

ഈ വിഷയം കുറച്ച് കടു കട്ടിയാണ്. ഞാന്‍ എന്നാല്‍ ആവുന്ന വിധത്തില്‍ ലളിതവല്‍ക്കരിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ ലളിതവത്കരിക്കുമ്പോള്‍ വിഷയത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ചോര്‍ന്നു പോകരുത് എന്ന് എനിക്ക് നിര്‍ബന്ധം ഉണ്ട്. കാരണം എന്റെ ബ്ലോഗ്ഗുകളില്‍ വരുന്നതെല്ലാം മലയാളം വിക്കിക്ക് കൂടെ പ്രയോജനപ്പെടണം എന്ന് എനിക്കുണ്ട്.

എന്റെ ഭാഷ അപൂര്‍ണ്ണമാണ്. നിങ്ങളുടെ ഒക്കെ സഹകരണം ഉണ്ടെങ്കില്‍ കൂടുതല്‍ പേര്‍ക്ക് ഈ വിഷയം ഗ്രാഹ്യമാകും.

പിന്നെ ഈ വിഷയം ആയതു കൊണ്ട് ഓടിപിടിച്ച് ഏതെങ്കിലും ഒരു പാരഗ്രാഫ് എഴുതി പോസ്റ്റാക്കാന്‍ പറ്റില്ല. കാരണം ഓരോ ലേഖനത്തിനു മുന്‍പും അത്യാവശ്യം പഠനം ആവശ്യമാണ്. പുസ്തകങ്ങള്‍ ഇല്ലാത്തത് ഒരു കുറവ് തന്നെയാണ്. പിന്നെ ഞാന്‍ പണ്ട് പഠിച്ചതൊക്കെ മറന്നു. എല്ലാം ഒന്നേന്നു തുടങ്ങണം എന്നു പറഞ്ഞതു പോലെ ആണ് കാര്യങ്ങള്‍.

അതിനാലാണ് പോസ്റ്റുകള്‍ക്ക് ഇടയില്‍ നീണ്ട ഇടവേള. നിങ്ങളുടെ എല്ലാവരുടേയും ക്ഷമയ്ക്കും സഹകരണത്തിനും നന്ദി.

തഥാഗതന്‍ said...

ഷിജു
വളരെ വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം.
പ്രപഞ്ചോല്‍പ്പത്തിയേയും പരകോടി നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പിറവിയേയും കുറിച്ചെല്ലാം തികച്ചും അനുമാനങ്ങളില്‍ അധി:ഷ്ഠിതങ്ങളായ നിഗമനങ്ങളാണ് ഇന്നേവരെ നമുക്ക് ലഭിച്ചിട്ടോള്ളു എന്നാണ് എനിയ്ക്ക് പലപ്പോഴും തോന്നിയിട്ടുള്ളത്..
ലേഖനം വീണ്ടും രണ്ടോ മൂന്നോ വായന ആവശ്യപ്പെടുന്നു..

qw_er_ty

ഷിജു അലക്സ്‌‌: :Shiju Alex said...

തഥാഗതന്‍ ചേട്ടാ പോസ്റ്റ് സന്ദര്‍ശിച്ചതിനു നന്ദി.

പ്രപഞ്ചോല്‍പ്പത്തിയേയും പരകോടി നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പിറവിയേയും കുറിച്ചെല്ലാം തികച്ചും അനുമാനങ്ങളില്‍ അധി:ഷ്ഠിതങ്ങളായ നിഗമനങ്ങളാണ് ഇന്നേവരെ നമുക്ക് ലഭിച്ചിട്ടോള്ളു എന്നാണ് എനിയ്ക്ക് പലപ്പോഴും തോന്നിയിട്ടുള്ളത്..

അല്ലല്ലോ ചേട്ടാ. ഇപ്പോഴും അനുമാനവും നിഗമനവും മാത്രമാണെങ്കില്‍ നമ്മള്‍ ഈ ശാസ്ത്രത്തില്‍ എന്തു പുരോഗതിയാണ് നേടിയിട്ടുള്ളത്.

നിഗമനവും അനുമാനവും ഒക്കെ പരീക്ഷിച്ച് അറിഞ്ഞിട്ടല്ലേ അതിനപ്പുറമുള്ള സിദ്ധാന്തത്തിലേക്ക് നമ്മള്‍ പോയത്. നക്ഷ്ത്രങ്ങള്‍ നമുക്ക് അപ്രാപ്യമായത് കൊണ്ട് പരീക്ഷണത്തിനു indirect ആയ വഴികള്‍ ഉപയോഗിക്കേണ്ടി വന്നു എന്നു മാത്രം.

ഇപ്പോഴുള്ള സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ മാറ്റമില്ലാത്തതാണെന്ന് ഞാന്‍ പറയില്ല, കാരണം ശാസ്ത്രത്തിലെ സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ നമുക്ക് അറിവു കൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് refinement ചെയ്യേണ്ടി വരും. ചിലപ്പോള്‍ പുതിയ സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ വേണ്ടി വരും.

ഇപ്പോള്‍ ഉള്ള സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ ഉപയോഗിച്ച് നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പരിണാമവും മറ്റും നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ പരീക്ഷിച്ച് മന്‍സ്സിലാക്കാന്‍ നമുക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. കൂടുതല്‍ കാര്യങ്ങള്‍ അറിയുമ്പോള്‍ നമ്മുടെ സിദ്ധാങ്ങ്ങള്‍ refinement ചെയ്യേണ്ടി വരും എന്നു മാത്രം.

പ്രപഞ്ചോല്‍പ്പത്തിയെ പറ്റിയുള്ള സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ കാര്യത്തില്‍ നമുക്ക് ഇനിയും വളരെയേറെ മുന്നേറാനുണ്ട്. അതിനാല്‍ അനുമാനങ്ങളില്‍ അധി:ഷ്ഠിതങ്ങളായ നിഗമനങ്ങളേ നമുക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുള്ളൂ എന്നു പറയുന്നത് ശരിയല്ല എന്നാണ് എനിക്ക് അഭിപ്രായം.

പുഴയോരം said...

ഷിജുവിന്റെ ബ്ലോഗ് നിന്നതോടെ ബൂലോകത്തു തന്നെ വരാന്‍ താല്പര്യം ഇല്ലാതായി എന്ന്നു പറഞ്ഞാല്‍ മതിയല്ലോ.. സ്വാഗതം.. എനിക്കും..

Unni said...

Shiju,

I want to see you post an article on General relativity. (I saw you promised this on one of your article)